ⓘ Ayşe Sıdıka Hanım

                                     

ⓘ Ayse Sıdıka Hanım

Ayse Sıdıka Hanım. Eğitimci, Türkiye’deki ilk modern eğitim bilimi kitabının yazarı.

Babası, Enderûn mektebinden Mustafa Numan Efendi dir. 1820’lerde günümüzde Bulgaristan sınırlarında kalan Cuma-ı Bala kasabasında doğan Mustafa Numan Efendi, Istanbul’a gelerek Arapça, Farsça dillerinde ve dini konularda uzmanlasmıs, bir Osmanlıca sözlük hazırlamıs, 1893’te Sultan 2. Abdülhamit’ten bir ilmiye rütbesi olan Haremeyn-i Muhteremeyn payesini almıstı. Ayse Sıdıka Hanım, Islam terbiyesiyle batı kültürünü birlestiren bir yasam felsefesine sahip babasının etkisi altında yetismis ve onun izinde yürümüstür.

Ayse Sıdıka Hanım, kız kardesi Emine Behice Hanım ile birlikte Zapyon Rum Kız Lisesi ’nde okumustur. Küçük yasta annelerini kaybetmeleri üzerine, dil öğrenmelerini ve batı kültürünü tanımalarını istediği için kızlarını çevrenin tepkisine rağmen bir Rum okuluna yatılı olarak gönderen babaları, evde de dini eğitim vermeye devam etmistir. Zapyon Lisesi’nde Rumca ve Fransızca öğrenen Ayse Sıdıka, babasının isteği üzerine evde özel ders alarak Bulgarca da öğrenmisti.

Kendi islediği ve saraya hediye ettiği bir örtü ile II. Abdülhamit’in takdirini kazanan Ayse Sıdıka, padisahın iradesiyle Dârülmuallimât’a coğrafya, ahlâk, elisi öğretmeni olarak atandı. Padisah, iradesinde onun için," öğrendiğini ölünceye kadar vatandaslarına öğretsin” demistir.

1890’da Dârülmuallimât’a Müdür Muavini ve Güzel Sanatlar Basöğretmeni olarak, genç yasında büyük basarı elde eden Ayse Sıdıka, bu yıllarda uzaktan akrabası olan Rıza Tevfik Bey Bölükbası ile tanısır. Kısa süre sonra evlenir ve üç çocuk sahibi olur. Doğu ve batıyı iyi anlayıp dengeli sentez olusturma yanlısı esinin de Ayse Sıdıka Hanım üzerinde babası kadar büyük etkisi olmustur.

Ayse Sıdıka Hanım, öğretmen yetistiren Dârülmuallimât’ta pedagoji dersinin olmayısını büyük eksiklik olarak görmüs ve eğitim bakanlığına bu dersin konması için öneride bulunmustur. Önerinin dikkate alınması üzerine programa Usûl-i Tedris Öğretim Yöntemi dersi konmus ve öğretmenliği de Ayse Sıdıka Hanım’a verilmistir. Ayse Sıdıka Hanım, bu dersi bes yıl okuttuktan sonra Usûl-i Talim ve Terbiye Dersleri Eğitim ve Öğretim Yöntemi Dersleri adında bir kitap yazdı. Derslerde okuttuğu bilgileri ve Batılı kitaplardan yaptığı alıntıları bir araya getiren bu kitap, II. Abdülhamit’in desteği ile basılmıs ve kendisine padisah tarafından ikinci rütbeden sefkat nisanı verilmisti. Ayse Sıdıka Hanım, kitabının ilk cümlesinde" bir ülkenin uygarlığının ölçüsünün en doğru kıstası kadınların eğitimlerinin düzeyidir” der. Kitapta, kadınların eğitimini, eğitimin ezberden çok teorik ve pratiğin bilesiminden olusması gerektiğini, beden eğitiminin gerekliliğini savunmustur.

Ayse Sıdıka Hanım, 1903 yılında henüz 31 yasında tüberkülozdan ölmüstür.

                                     
  • 1981 Bir Eğitim Akıncısı Sıdıka Avar ve Fethi Ülkü nün Öğretmen Dünyası nın Haziran 1985 tarihli 66. sayısında yer alan Sıdıka Avar adlı yazılardan yararlanılarak
  • Sarayı - ö. 1897, Kanlıca Sarayı Ayse Sıdıka Hanım Sultan d. 1875, Fındıklı Sarayı - ö. 1938, Nice, France Fatma Hanım Sultan d. 1879, Fındıklı Sarayı
  • 1992 Kanunun Ötesinde Asaf Köksal 1994 Artist Palas Mahinur Ergün 1997 Sıdıka Mahinur Ergün 1999 Çatısız Kadınlar Mahinur Ergün 2000 Dadı Fatih Aksoy
  • Bıçakçı Nermin Özses - Güllü nün halası Sabahat Isık - Nezihe Hanım ses. Suna Pekuysal Sıdıka Duruer - Kadın Hoca Kenan Karagöz - Metin in Adamı Mücap Ofluoğlu
  • Halis Bu sezonda diziye katılan oyuncular: Güler Ökten Doktor Türkan Sıdıka Senkan Sultan Savas Yurttas Yengeç Hüseyin Filiz Küçüktepe Hacer
  • Atatürk adlı eseri yayımlanmıstır. Trabzon un Nemlizade ailesinden Hafıza Sıdıka Hanım ile evli olan Ahmet Hamdi Bey in bu evlilikten Sevim, Ismet Altan, Atila
  • ortaya çıkarılır. Kitap ismini sairin genç yasta ölen kız kardesi Sıdıka Hanım ın kızı olan yeğeni Sermin den alır. Kitaptaki siirler tamamen sekizli
  • isimlerken kadın yazarlar arasında Nigâr Hanım Fatma Seniye, Müjgân bint - i Abdullah, Refia Sükran Rafize Hüsna, Sıdıka Evliyazade Naciye gibi isimlerdi. Dergide
  • 2001 Yıldız Tepe - 2000 Hanım Ağa - 2000 Üzgünüm Leyla - 2000 Kursun Kalem - 2000 Harem Suare - 1999 Sükran Büfe - 1999 Sıdıka - 1997 Ali Sakın Arkana
  • yakın akrabalarının yasadığı Konya da Sems Mahallesi nde annesi Ayse Sıdıka Hanım tarafından büyütüldü. ilkokulu Ereğli de orta okulu Konyada okudu. Konya